تحريم سلاحهای اتمی، منع استفاده از گازهای سمّی، و غیر قانونی ساختن جنگهای میکروبی علل بنیادی جنگ را از بین نخواهد برد. گرچه اين قبیل اقداماتِ عملی به عنوان عناصری از فرايند صلح به وضوح از اهمّیّت خاصّی برخوردارند امّا به خودی خود سطحیتر از آنند که بتوانند اثر عمیق و پايداری داشته باشند. مردم جهان با زيرکی و ابتکار در تلاشی بیپايان برای کسب سلطه و برتری، باز آلات جنگی ديگری اختراع خواهند کرد و از غذا، موادّ خام، منابع مالی، قدرت صنعتی، ايديولوژی و تروريسم برای براندازی يکديگر استفاده خواهند نمود. به علاوه اختلال عظیم کنونی در امور بشری را نمیتوان از طريق رفع درگیریها و يا اختلاف نظرهای خاصّ بین ملّتها از میان برداشت. يک چارچوب واقعاً جهانی بايد اتّخاذ گردد.
رهبران ملّی مطمئنّاً از جهانی بودن مشکلات باخبرند، واقعیّتی که در انبوه فزايندهی مسائلی که هر روزه با آن رو به رو هستند به چشم میخورد. به علاوه مطالعات و راهحلّ های پیشنهادی از جانب بسیاری از گروههای علاقهمند و روشنضمیر و از طرف دواير وابسته به سازمان ملل متّحد به قدری زياد و بیشمار است که ديگر هیچ کس نمیتواند ادّعا کند که از احتیاجات خطیری که بايد برآورده شود بیخبر است. امّا فلجِ اراده گريبانگیر شده و همین بیارادگی است که بايد با دقّت مورد بررسی قرار گیرد و با قاطعیّت چاره شود. ريشهی اين فلج و بیارادگی، چنانکه ذکر نموديم اين اعتقاد عمیق است که نوع انسان ذاتاً ستیزهخوست و در نتیجه مايل نیست مصالح نظم جهانی را بر منافع خصوصی ملّی ترجیح دهد و نمیخواهد با شجاعت به استقرار يک حاکمیّت متّحد جهانی با تمام مزايای عظیم آن بپردازد. آثار اين فلج را همچنین میتوان در تودههای مردم ناآگاه و تحت انقیاد مشاهده نمود که نمیتوانند آرزوی خود را برای زيستن در ظلّ نظمی جديد همراه با آرامش و رفاه و صلح و صفا با تمام مردم دنیا به راحتی بر زبان رانند.
گامهای محتاطانهای که به خصوص پس از جنگ جهانی دوم در جهت نظم جهانی برداشته شده بارقههايی امیدبخش هستند. تمايل روزافزون گروههايی از ملل به رسمی نمودن روابطی که آنها را قادر به همکاری در امور مورد علاقهی مشترک میکند بیانگر اين نکته است که مآلاً تمام ملل خواهند توانست بر اين ضعف اراده فايق آيند. اتّحاديّۀ کشورهای جنوب شرقی آسیا، جامعه و بازار مشترک کارائیب، بازار مشترک امريکای مرکزی، شورای همکاری متقابل اقتصادی، جامعهی اقتصادی اروپا، اتّحاديّهی کشورهای عرب، سازمان وحدت افريقا سازمان کشورهای امريکايی، شورای جنوب پاسیفیک هر يک نمونهای از مساعی مشترکی است که راه را برای نظم جهانی هموار میسازد.
توجّه روزافزونی که به بعضی از عمیقترين مشکلات کرهی زمین معطوف میگردد نشانهی امیدبخش ديگری است. علیرغم نارسايیهای آشکار سازمان ملل متّحد، بیش از چهل بیانیّه و عهدنامه که اين سازمان به تصويب رسانده، حتّی در مواقعی که دولتها در تعهّد خود نسبت به آنها اشتیاقی نشان ندادهاند، جان تازهای به مردم عادی بخشیده است. اعلامیّهی جهانی حقوق بشر، کنوانسیون منع و مجازات کشتار دستهجمعی و اقدامات مشابهی مربوط به رفع کلیّهی تبعیضات بر مبنای نژاد، جنسیّت، و عقیدهی مذهبی، رعايت حقوق کودک، حفظ همهی افراد انسانی علیه شکنجه، ريشهکنی گرسنگی و سوء تغذيه، استفاده از پیشرفتهای علمی و تکنولوژيکی در راه صلح و به سود بشريّت، تمامی اين قبیل اقدامات، اگر دلیرانه تنفیذ گردد و گسترش يابد، به فرارسیدن روزی سرعت خواهد بخشید که کابوس جنگ ديگر نخواهد توانست بر روابط بینالمللی سايه افکند.
برای دسترسی به متن کامل بیانیه بیت العدل اعظم خطاب به اهل عالم با نام "وعده صلح جهانی" اینجا کلیک کنید.