Program Picture

مداد نارنجی فرزندم

قوه ابتکار
۰۷ دی ۱۴۰۲

یکی از راه‌های پرورش مهارت حل مساله پرورش قوه ابتکار است. تفکر بخشی اساسی در زندگی انسان است. تفکر محرک احساسات و رفتار انسان‌هاست. اگر شما احساسی دارید، منشا آن تفکر شماست. قوه ابتکار هم در تفکر شما جا گرفته است. اگر شما تفکرات خود را تغییر دهید احساسات شما تغییر می‌کند. قوه ابتکار که بخشی از تفکر می‌باشد می‌تواند احساسات مثبت و خوشایندی ایجاد کند.

***

سلام من درنا پارسا هستم. به پادکست مداد نارنجی فرزندم خوش اومدین.

در اپیزودهای قبل در مورد حل مسئله صحبت کردیم. یکی از راه‌های پرورش مهارت حل مسئله پرورش قوه ابتکار هست. تفکر یک بخش اساسی زندگی انسانه. تفکر محرک احساسات و رفتار انسان‌هاست. یعنی شما اگر احساسی دارید منشا آن تفکر شماست. قوه ابتکار هم در تفکر شما جا گرفته. در ‌کتاب “‌تئوری ‌انتخاب” مثال معروفی زده می‌شود به اسم ماشین رفتار که بیان می‌کنه هر احساسی در درون ما شکل می‌گیره نتیجه تفکر ماست. اگر شما تفکرات خود را تغییر دهید احساسات شما تغییر می‌کند. قوه ابتکار که بخشی از تفکره می‌تونه احساسات مثبت و خوشایندی ایجاد کنه، اما یک‌ سوال: قوه ابتکار چه کارایی برای ما و کودکانمان دارد؟

تحقیقات نشون داده که انسان‌های خلاق و مبتکر نسبتا شادتر از افراد دیگه هستند. شاید یک علت این باشد که افراد مبتکر از چالش‌ها لذت می‌برند. زیرا از پیدا کردن راه‌حل برای مسائل خوشحال ‌می‌شوند. متاسفانه جامعه امروز به سمت کنترل افراد پیش می‌رود، قوه ابتکار را از افراد می‌گیرد و آنها را سرباز بار می‌آورد. مثلا با استفاده از تبلیغات، احساس نیاز ضروری نسبت به کالا یا خدماتی رو ایجاد می‌کند با اینکه ممکنه واقعا نیاز نباشد .

از طرفی بعضی نظام‌های آموزشی هم به همه بچه‌ها که ذاتا منحصر به فرد هستن با یک‌ مسیر و روش یکسان پیش می‌روند و این امر موجب از بین رفتن قوه ابتکار می‌شود. این شرایط افراد رو هرچه بیشتر به سمت سبکی از زندگی پیش می‌برد که از قبل تعیین شده هست و فضایی برای پیدا کردن سبک زندگی مخصوص خود و نیازهای شخصی نمی‌ذاره. در این شرایط هست که قوه ابتکار می‌تونه به کمک ما بیاد و بهمون کمک کنه فراتر از مسیرهای تعیین شده در جامعه بتونیم حرکت کنیم .

یکی از راه‌های تقویت قوه ابتکار ایجاد حس لذت و ‌سروره، چون زمانی که مغز حس لذت را تجربه می‌کند یادگیری و قوه تفکر و ‌ابتکار در بهترین کارایی خود هستند. افراد مبتکر از حل چالش‌ها و رویارویی با مسائل لذت می‌برند. استفاده از ابتکار نرون‌های عصبی بیشتری را در مغز ‌فعال می‌کند و شبکه عصبی مغز را تقویت می‌کند. بنابراین اگر بتوانیم فضایی برای کودکان ایجاد کنیم که از حل کردن چالش‌ها لذت ببرند در آینده زمانی که با مشکلات بیشتری دست و پنجه نرم می‌کند راهی برای حفظ آرامش و تصمیم‌گیری بهتر پیدا می‌کنند و همینطور ابتکار می‌تونه مهارت حل مساله رو هم در اونها تقویت کنه و بنابراین راحت‌تر با بحران‌ها و چالش‌ها می‌تونن مواجه بشن .

حالا بیاین به این فکر کنیم که تو خونه چه کارهایی می‌تونیم برای تقویت قوه ابتکار انجام بدیم.

از وسایل متفاوت برای انجام کارها استفاده کنید. مثلا اگر همیشه با قاشق برنج می‌خورند این بار با چنگال برنج بخورند. یا اگر کودک شما برای بازی، اسباب بازی نیاز دارد که در بالای کمد است، به جای اینکه سریع اسباب بازی را به او بدهید با کودکتان مشورت کنید که چه راه‌هایی برای رسیدن به اسباب بازی است و این فرایند می‌تواند جذاب و شادی‌آور باشد، یا اگر برای بیرون رفتن چالش‌هایی دارید با بازی و تفریح چالش‌ها را حل کنید. این موقعیت‌ها این پیام را به کودک می‌دهد که می‌تواند با چالش‌های زندگی به طور متفاوتی برخورد کند. هم مهارت حل مسئله را یاد بگیرد، هم از حل شدن چالش‌ها لذت ببرد و هم قوه ابتکار او پرورش یابد. در مثال دیگر شما می‌توانید مدل‌های مختلفی روی یک صندلی بنشینید و یا اگر در جایی هستید که کودک به اسباب‌بازی‌هایش دسترسی ندارد با وسایل محدودی که دارید یک بازی هیجان‌انگیز برای کودکان درست کنید یا با مشورت او بازی طراحی کنید. در واقع قوه ابتکار ذهن کودکان را فعال و پویا نگه می‌دارد و در طولانی مدت متوجه می‌شوید که در مواجهه با مشکلات به جای گریه و غر زدن از راه حل‌های متفاوتی برای حل مشکل پیدا می‌کند و از حل چالش‌ها لذت می‌برد. حتی خود شما هم می‌توانید امتحان کنید. هر چالش کوچکی که در زندگی به وجود آمد آن را خنده‌دار و جذاب کنید. مثلا اگر پشت ترافیک مانده‌اید و دیرتان شده و عصبانی هستید یک قصه خنده‌دار تو ذهنتون با ماشین‌های اطرافتون تعریف کنید و از بودن در ترافیک لذت ببرید.

news letter image

ثبت نام در خبرنامه