۰۹ دی ۱۴۰۲

نظام اداری بهائی

طبقه روحانی در آئین بهائی

در آئین بهائی طبقه‌ی روحانی وجود ندارد و این از خصوصیاتی است که این آئین را از ادیان دیگر متمایز می‌کند. در دوره‌های ادیان پیشین، تعداد افرادی که سواد خواندن و نوشتن داشتند و می‌توانستند مستقیماً با مراجعه به آثار دینی خود از تعالیم الهی آگاه شوند محدود بوده است. ولی امروزه دیگر به وجود یک طبقه‌ی روحانی که عقاید و احکام دینی را به پیروان آئین آموزش دهد نیازی نیست. اما هر آئینی طبیعتاً محتاج به نظام و تشکیلاتی است که امور جامعه‌ی پیروان را اداره کند و بر اجرای برخی از احکام دینی نظارت داشته باشد. در آئین بهائی قدرت و اختیارات لازمه برای این امور در دست نهادهائی است که از طرف پیروان این آئین آزادانه انتخاب می‌شوند. 

نهادهای اداری در جامعه بهائی

[نهادها و مراجع بهائی در سه سطح محلی، ملی و بین‌المللی فعالیت می‌کنند. نهادهای محلی و ملی در حال حاضر به نام محافل روحانی معروفند. نهاد بین‌المللی بهائی بیت عدل اعظم است که مرجع جامعه‌ی جهانی بهائی به شمار می‌رود.] محافل محلی در هر نقطه‌ای که تعداد بهائیانِ بزرگسال به عدد نُه یا بیشتر رسیده باشد با روش انتخابات بهائی هر سال یک بار انتخاب می‌شوند. انتخاب محافل ملی نیز سالانه است و این محافل در کشورها و سرزمین‌هائی که تعداد محافل روحانی محلی به حد معینی به تناسب با جمعیت آنها رسیده باشد تشکیل می‌شوند. بیت عدل اعظم در حال حاضر هر پنج سال یک بار انتخاب می‌شود.

انتخابات بهائی

انتخابات بهائی کاملاً آزاد است و در آن همه‌ی بزرگسالان بهائی از زن و مرد نه تنها حق دارند بلکه وظیفه‌ی روحانی آنهاست که شرکت کنند. نامزد کردن افراد برای انتخاب و تبلیغات انتخاباتی به هر شکل و صورتی کاملاً ممنوع است و رأی افراد نیز سری است به طوری که حتی زن و شوهر نیز نباید از رأی یکدیگر باخبر باشند. در حال حاضر سن بلوغ اداری ۱۸ سال تعیین شده است و بهائیانی که به سن مزبور رسیده باشند حق شرکت در انتخابات و عضویت در محافل روحانی هر دو را دارند.

در آثار بهائی صفات و خصوصیات اعضای […] محافل روحانی ذکر شده است که از جمله‌ی آنها به فرموده‌ی حضرت عبدالبهاء «خضوع و خشوع بین احبا و صبر و تحمل بر بلا و بندگی عتبه‌ی سامیه‌ی الهیه» است. اعضای محافل روحانی نه تنها امتیاز و برتری بر دیگر افراد بهائی ندارند بلکه به فرموده‌ی حضرت ولی امرالله باید خود را «خادم امین حقیقی احباء الله» شمرند.

قدرت در نظام اداری بهائی

در جامعه‌ی بهائی قدرت در دست نهادهای انتخابی است و افراد بهائی صرف نظر از میزان معلوماتشان درباره‌ی تعالیم و احکام بهائی، یا سابقه‌ی خدماتشان در جامعه، یا خصوصیات دیگری نظیر شهرت و ثروت، قدرت و اختیاری ندارند که بتوانند افراد بهائی دیگر را به پیروی از آراء و نظرات خود ملزم کنند. این مسئله در مورد اعضای محافل روحانی نیز صادق است. هیچ یک از اعضا نمی‌تواند عقیده‌ی خود را بر اعضای دیگر محفل یا بهائیان دیگر تحمیل نماید. اما اصولاً قدرت در نظام اداری بهائی معنا و مفهوم جدیدی می‌یابد که به کلی با مفهوم رایج آن در نظام‌های سیاسی عصر حاضر بیگانه است. بیت العدل اعظم راجع به این مفهوم جدید قدرت چنین توضیح می‌دهد:

بدیهی است که قدرت به معنای وسیله‌ای برای سلطه‌جویی و گرایش‌‌های ملازم آن مانند رقابت، مجادله، تفرقه‌جویی و تفوق‌طلبی باید کنار گذارده شود. البته این بدان معنا نیست که کارکرد قدرت انکار شود زیرا حتی در مواردی که نهادهای اجتماع مأموریت و اختیارات خود را با رأی مردم کسب می‌کنند قدرت در اِعمال حاکمیت و مرجعیت مدخلیت دارد. اما قدرت عنصری محدود نیست که باید ضبط و تصرف شود و مجدانه محافظت گردد. قدرت، در اصل، قابلیتی است نامحدود برای ایجاد تقلیب و تحول که در تمامیت نوع انسان جای دارد […]. شکوفا نمودن، تشویق کردن، جهت بخشیدن، هدایت کردن و قادر ساختن از جمله واژه‌هایی هستند که با این‌ مفهوم از قدرت بستگی دارند.

مشورت در آئین بهائی

اصل مشورت اساس کار نهادهای انتخابی جامعه‌ی بهائی است و مقصد از آن یافتن حقیقت و گرفتن تصمیم مناسب برای حل و فصل مسائل است. اعضای این نهادها به فرموده‌ی حضرت بهاءالله باید امینِ پروردگار در میان مردم بوده خود را وکیلی دانند که او برای همه‌ی اهل عالم برگزیده است و در مشاورات خود باید مصالح مردم را در نظر داشته باشند و آنچه را که شایسته است برگزینند. همچنین در آثار بهائی آمده است که اعضای نهادهای اداری بهائی در مشاورات و تصمیماتشان باید خود را در برابر خدا مسئول دانند نه انتخاب‌کنندگان خویش.


منبع: 

مقدمه‌ای بر آموزه‌های بهائی، انتشارات دفتر روابط عمومی ایرانیان، ۲۰۱۹

سایر مقاله‌ها
post thumb
post icon

روزه در آئین بهائی

post thumb
post icon

نماز در آئین بهائی

post thumb
post icon

بیت العدل اعظم

post thumb
post icon

جرم این است

post thumb
post icon

نان بودن

news letter image

ثبت نام در خبرنامه