لینک کوتاه شده این مطلب:
https://persianbahaimedia.org/?p=40590

۲پیک یزدان –۴۳ – آثار حضرت بهاءالله‌ – کتاب ایقان نازله در بغداد

37

۲موضوع: آثار حضرت بهاءالله- کتاب ایقان نازله در بغداد

سخنران: دکتر نصرت‌الله محمّد حسینی

شما میتوانید متن کامل این برنامه را ازاینجا دانلود کنید
شما می توانید فایل صوتی را از اینجا دانلود کنید.

رادیو پیام دوست: شنوندگان عزیز رادیو پیام دوست، در برنامۀ امروز آقای دکتر نصرت‌الله محمّدحسینی استاد پیشین دانشگاه طهران و پژوهشگر بهائی، در مسیر شرح تاریخ و تعالیم دیانت بهائی که خود بخشی از بحث کلّی ایشان در بارۀ تاریخ و تعالیم آئین‌های آسمانی به ویژه وحدّت اساس ادیان الهی است، به بررسی محتوای کتاب ایقان نازل از قلم حضرت بهاءالله در ایّام اقامت آن حضرت در بغداد ادامه می‌دهند.

دکتر محمّد‌حسینی: بسیار سپاسگزارم، شنوندگان عزیز و پرمهر و باوفای رادیو پیام دوست، پس از درود فراوان، حضرت بهاءالله به منظور هدایت حاج سیّدمحمّد تاجر شیرازی دائی بزرگ حضرت باب و هر نفس دیگری که افتخار زیارت کتاب ایقان می‌یابد در آن کتاب توضیح می‌فرمایند که مظاهر الهیّه، رسولان الهی حقیقت واحدند که در هر زمان به نامی‌ ظاهر گشته‌اند. این نکته مستند به متون کتب مقدّس آسمانی است. به عبارت دیگر حضرت بهاءالله برای بیان این حقیقت به کتاب‌های آسمانی استناد فرموده‌اند. مظاهر الهیّه، رسولان الهی همه طلوع یک شمس‌اند یعنی طلوع یک خورشیدند. در این تمثیل و تشبیه، شمس، خورشید، مقام عظیم الوهیّت است. این شمس در هر زمان به اصطلاح هیئت قدیم در برجی طلوع می‌نماید. یک زمان در برج ابراهیمی‌ طالع گردید، زمان دیگر در برج موسوی. زمانی در ایران باستان این خورشید تابان از هستی حضرت اشو زرتشت پرتو افکن گشت و زمانی حضرت بودای جاودانه انوار الهی را به عالمیان عرضه داشت. در یک دور در برج عیسوی و در زمانی در برج احمدی (رسول اکرم) طلوع فرمود تا در این کور مقدّس که عالم انسانی به دو ظهور حضرت باب و حضرت بهاءالله مزیّن گشت. خورشید یک خورشید است که در بروج مختلف طالع گشته است. این تعلیم عظیم حضرت بهاءالله، وحدت مظاهر ظهور، وحدت رسولان الهی همان تعلیم وحدت اساس ادیان الهی است. آنچه مظاهر الهیّه، رسولان الهی بیان فرموده‌اند، به بشریّت افاضه فرموده‌اند در اصول و کلیّات واحد است. همۀ مظاهر الهی ما را به یکتا پرستی، جاودانگی حیات آدمی، به اتّحاد و راستی و درستی دعوت فرموده‌اند.
رادیوپیام دوست: آقای دکتر محمّد حسینی موضوع وحدت اساس ادیان الهی را هم شما و هم ما در برنامه‌های مختلف بارها در رادیو پیام دوست مطرح کرده‌ایم، اگرچه عنوان مطلب باقی آن را روشن می‌کند امّا می‌خواستم خواهش کنم بفرمائید که چه قواعدی در هر دور تغییر می‌کند و چرا تغییر می‌کند؟
دکتر محمّد حسینی: بدیهی است که در هر دور فروع دیانت تغییر می‌کند زیرا عالم وجود در تکامل است، جامعۀ انسانی در تکامل است، در تحوّل و تغّیر است. قواعد اجتماعی که حاکم بر جامعۀ متحوّل و متغیّر است نیز باید تحوّل و تغیّر یابد. مراجعه به تاریخ ادیان این نکته را مسلّم می‌دارد. اگر چنین نیست پس علّت ظهور رسولان و انبیاء متعدّده در ادوار مختلفه چیست؟ متأسّفانه غالب جماعات معتقد به ادیان آسمانی عقیده دارند که مؤسّس دیانتشان آخرین رسول الهی است و پس از او خداوند هرگز رسولی را مبعوث نمی‌فرماید. توجّه دقیق به محتوای کتاب‌های مقدّس آسمانی نشان می‌دهد که هر مظهر الهی در عالم ظاهر گشته است این گفته را که دست خدا بسته است و دیگر مظهر الهی جدیدی ظاهر نمی‌فرماید مردود دانسته است و فرموده است برای هر امری در زیر این آسمان وقتی است. هر امّتی اجلی دارد. هر امّتی رسولی دارد. هر روز شأن و اقتضائی دارد. کدام کتاب مقدّس آسمانی است که این سخنان در آن نیامده باشد؟
حضرت بهاءالله توضیح می‌فرمایند که برخی از عبارات در کتاب‌های مقدّس آسمانی به درستی درک نگردیده است. اگر مظهری از مظاهر الهی، رسولی از رسولان الهی بفرماید من الف ابتداء و یاء انتهاء هستم، اگر بفرماید آسمان و زمین زائل می‌شود ولیکن کلام من زائل نمی‌شود مراد این نیست که کلام مظاهر الهی دیگر زائل می‌شود. اگر رسولی الهی بفرماید که دین را برای شما کامل نمودم مراد این نیست که مظاهر قبلی دین کامل به جامعۀ بشری ارائه نفرموده‌اند. ادیان الهی همه کامل‌اند. مسلم است که اساس ادیان الهی ابدی است و هرگز زائل نمی‌شود. ولیکن فروع هر دین پس از زمانی معیّن علل وجودی خود را از دست می‌دهد این است که مظهر الهی جدید قواعد جدیدی وضع می‌فرماید تا موانع اتّفاق و اتّحاد از جامعۀ انسانی محو شود. چنانکه حضرت بهاءالله در آثار مبارکۀ حضرتشان آن دسته از قواعد گذشته را که در زمان ما مانع تحقّق وحدت عالم انسانی بوده است تغییر داده‌اند. اگر زمانی تنها مؤمنین برادر و برابر بودند امروز حضرت بهاءالله می‌فرمایند همۀ آدمیان از هر رنگ و نژاد و جنس و مذهب از لحاظ حقوق اجتماعی برابرند. باری وحدت مظاهر الهیّه، وحدت اساس ادیان الهی از تعالیم عظیمۀ دیانت حضرت بهاءالله است. این نکته در کتاب ایقان در نهایت زیبائی و شیوائی توضیح گشته است و در پی آن حضرت بهاءالله تشریح فرموده‌اند که هیچ مظهر الهی، هیچ رسول الهی به حقیقت مظهر الهی یا رسول الهی نهائی نیست. خورشید الهی در هر زمان برای هدایت آدمیان طالع می‌شود. طلوع شمس حقیقت را نهایتی نیست. عالم در تکامل است، جامعۀ انسانی در تکامل است، در تغیّر و تحوّل است قواعد حاکم بر روابط انسانی نیز باید در تغیّر و تحوّل باشد و الاّ پس از گذشت زمان علّت وجودی خود را از دست می‌دهد. قواعد حاکم بر روابط انسانی به جهت رفاه جسمانی و روحانی انسان وضع می‌شود و نباید بشریّت را به اجراء قواعدی مجبور نمود که علّت وجودی خود را از دست داده است و به علّت تغیّر و تحوّل مقتضیات زمان ضمانت اجرائی ندارد. در آثار بهائی به مظاهر الهی، رسولان الهی که در ادوار آینده ظاهر خواهند شد اشاره گردیده است و همانطور که معروض گردید ظهور مظاهر الهیّه را نهایتی نیست.
حضرت بهاءالله در حقیقت در کتاب ایقان به همۀ پرسش‌های کتبی و شفاهی حاج سیّدمحمّد تاجر شیرازی دائی حضرت باب پاسخ فرموده‌اند. در خصوص معنای حقیقی قیامت که دائی سئوال فرموده بود توضیح می‌فرمایند که مراد ظهور مظهر الهی، رسول مستقل الهی در هر دور است. زیرا در هر کتاب آسمانی علائم قیامت همان علائم ظهور بعد است. این علائم به حقیقت تعبیر روحانی دارند. موضوع جنّت و نار، بهشت و دوزخ که در کتاب‌های آسمانی به قدر فهم مردم زمان توصیف شده است در کتاب ایقان توضیح گشته است. مراد از بهشت، رضوان الهی است یعنی رضایت و خوشنودی الهی. هر نفسی که به مظهر الهی مؤمن ‌شود و به احکام الهی عامل است در رضوان الهی ساکن است. آنان که احکام الهی را به جای نمی‌آورند و به مظهر الهی در هر دور بی‌توجّه‌اند به واقع در نار اعراض و انکار خویش‌اند. این مجازاتی است که در نفس عمل است. گوئی که محرومان از ایمان در نار جاودان‌اند. این مجازات دوری از حقّ است که بسیار سوزاننده‌تر از آتش ظاهری است. مراد از مجازات اخروی همین محرومیّت از مراحم الهی و استقرار روح در مراتب دانیه است. این است مراد از بهشت و دوزخ جنّت و نار، کتاب ایقان به ما می‌آموزد که بسیاری از نکاتی که در روایات دینی در خصوص انبیاء الهی بیان گشته است تعبیر روحانی دارد. تعبیر آتش نمرودی این است که نمرود وسائل عذاب حضرت ابراهیم را فراهم نمود ولیکن خداوند آن چنان استقامتی به آن حضرت بخشید که آتش عذاب به گلستان بدل گشت. عصای حضرت موسی عصای امر آن حضرت بود که عصاهای کافران، مارهای کافران را نابود نمود یعنی تلاش‌های بی‌حاصل آنان را خنثی نمود. ید بیضاء، دست سپید یا نور سپید دست حضرت موسی بیضای معرفت الهی بود که دشمنان آن حضرت را کور و مهجور نمود. کور روحانی نمود. از مواهب الهی محروم نمود. حضرت مسیح مردگان ایمانی را زنده فرمود توجّه داشته باشید، بنده مفاد محتویات کتاب ایقان را نقل می‌کنم. مراد از موت و حیات، مرگ و زندگی نفوس در این ارتباط مرگ و زندگی ایمانی است و در هر قیامت یعنی در هر ظهور، آنان که در گور هواهای نفسانی مرده‌اند و از معرفت الهی دور گشته‌اند حیات جدید می‌یابند، دوباره زنده می‌شوند. اینکه گفته‌اند حضرت مسیح سوار بر ابر می‌آید مراد از ابر، ابر ظاهری نیست. زیرا چگونه جسد انسانی ولو مظهر الهی می‌تواند بر روی ابر قرار یابد. مراد از ابر به فرمودۀ حضرت بهاءالله در کتاب ایقان هیکل ظاهری مظهر الهی است. همان گونه که ابر مانع دیدن پرتو خورشید است هیکل ظاهری انبیاء الهی نیز مانع می‌شود که ما بدانان ایمان یابیم. زیرا گمان نمی‌کنیم که آنان نیز از جهت جسمانی مانند ما بوده و هستند. تصّور ما این است که آنان باید از لحاظ جسمانی با ما متفاوت باشند. چنانکه در کتاب‌های آسمانی آمده است که مخالفان اعتراض نموده می‌گفتند این شخص چگونه می‌گوید من پیامبر خدایم حال آنکه غذا می‌خورد و در بازارها مانند ما راه می‌رود. هیکل جسمانی و اعمال زندگی ظاهری انبیاء الهی چون ابر مانع دیدن خورشید وجود الهی آنان می‌گردد. به حقیقت نه تنها حضرت مسیح سوار بر ابر آمدند همۀ مظاهر الهیّه، رسولان الهی سوار بر ابر بوده‌اند. یعنی با هیکل بشری ظاهر گشته‌اند و این هیکل مانند ابر مانع دیدن خورشید حقیقت بوده است که در آنان تابان است.
مشخّصات حضرت موعود، سئوال دیگر دائی حضرت باب، علائم ظهور موعود که در روایات دینی بیان گشته است بر این اساس تعبیر روحانی دارد. مراد از شمشیر موعود شمشیر روحانی اوست که میان حقّ و باطل فصل می‌کند و الاّ شمشیر ظاهری در برابر آلات قتّاله اختراعی در دو قرن هجدهم و نوزدهم میلادی چه می‌توانست نمود. اگر توضیحات نازله در کتاب مبارک ایقان مورد تردید قرار گیرد هرگز به درک حقائق مندرجه در کتاب‌های آسمانی دست نخواهیم یافت و به مسائلی بر خورد می‌کنیم که حلّ آنها برایمان میسّر نیست. این است که کتاب ایقان کلید حلّ مشکلات روحانی است. حقائق مندرجه در کتاب‌های آسمانی را به کمک محتوای این کتاب مقدّس ادراک می‌نمائیم. موضوع رجعت انبیاء و اولیاء که در کتاب‌های آسمانی بیان شده در کتاب ایقان توضیح گشته است.
رادیوپیام دوست: آقای دکتر محمّدحسینی، البتّه قبلاً توضیح فرمودید در این برنامه در باب رجعت مظاهر الهیّه، یعنی رسولان الهی، ولی می‌خواستم خواهش کنم که اگر ممکن هست مجدّداً توضیح مختصری در این خصوص بفرمائید.
دکتر محمّد حسینی: چشم. هنگامی‌که حضرت مسیح می‌فرمایند که حضرت یحیای نبی یعنی یحیای تعمید دهنده رجعت ایلیای نبی است مراد آن حضرت رجعت صفاتی است و الاّ مسلم است که نه جسم بدین جهان بر می‌گردد و نه روح عود می‌نماید. اینکه هر پیامبری خود را رجعت پیامبران پیشین دانسته است و اینکه حضرت مسیح می‌فرماید که من می‌روم و دو باره می‌آیم، این دوباره آمدن، این رجعت، رجعت صفاتی است. حتماً بسیاری از شنوندگان عزیز به خاطر دارند هنگامی‌که قبلاً به موضوع رجعت اشاره می‌کردیم تمثیل حضرت عبدالبهاء مبیّن کلمات حضرت بهاءالله را نقل کردیم که بدین مضمون می‌فرمایند چون به گلستان رویم و گلی چینیم می‌گوییم این گل همان گل پارسال است. چرا چون همان صفات گل پارسال را دارد. حال آنکه گل پارسال پژمرده و پرپر شده و به ظاهر رفته است. این گل چون دارای همان صفات گل پارسال است. می‌گوئیم همان گل سال پیش است. حال رجعت مظاهر الهی، رسولان الهی نیز چنین است. رجعت صفاتی است.
حضرت بهاءالله در پاسخ پرسش حاج سیّدمحمّد دائی حضرت باب که سؤال کرده است چرا روایات دینی ما با ظهور حضرت باب تطبیق نمی‌نماید توضیح می‌فرمایند که موضوع چنین نیست و بشارات وارده در روایات دینی که با محتوای کتاب‌های آسمانی تطبیق می‌کند همه تحقّق یافته است. محلّ تولّد و ظهور حضرت باب، سرزمین فارس، مظلومیّت و محبوسیّت آن حضرت چون یوسف کنعانی، محلّ شهادت آن حضرت، آذربایجان، و ده‌ها نکتۀ دیگر در روایات دینی قبل آمده که همه تحقّق یافته است. آن روایات دینی که با علم و عقل سلیم و محتوای کتاب‌های مقدّس آسمانی مباینت دارد در ساحت الهی مقبول نیست. لذا باید بدان معیارها و میزان‌هائی تمسّک نمود که با علم و عقل سلیم و خصوصاً متن کتاب‌های آسمانی تطبیق می‌نماید. کتاب ایقان این معیارها و میزان ها را به ما می‌آموزد، کلید حلّ مشکلات کتاب‌های آسمانی را به ما عطاء می‌نماید. پس از زیارت کتاب ایقان هر شخص اهل تحقیق و منصفی به درک حقائق مندرجه در کتاب‌های آسمانی توفیق می‌یابد. حاج سیّدمحمّد تاجر شیرازی دائی حضرت باب پس از زیارت کتاب ایقان به حقیقت به اوج ایقان فائز شد و نه تنها به حضرت باب به عنوان مظهر الهی مؤمن گشت به مقام عظیم حضرت بهاءالله نیز وقوف و ایقان یافت. وصیّت نامۀ این مرد بزرگوار موجود است که در آن تصریح می‌کند به حضرت باب و حضرت بهاءالله به عنوان دو مظهر الهی اعتقاد کامل دارد و همۀ بستگان و مردمان را به توجّه در کمال انصاف و عدالت دعوت می‌نماید.
آنچه در باب کتاب ایقان به عرض رسید البتّه بررسی بخش‌ها و گوشه‌هائی از این اثر مقدّس جاودانه است. توضیح همۀ مطالب مندرجه در آن نیاز به ماه‌ها فرصت دارد. در این کتاب که حدود دو سال پیش از اظهار امر علنی حضرت بهاءالله در باغ رضوان نازل گشته است اشارات متعدّده به وجود مبارک حضرتشان فرموده‌اند و هر خوانندۀ هوشمندی به خوبی درمی‌یابد که مراد از این اشارات آماده نمودن اصحاب حضرت باب به جهت پذیرش مقام عظیم حضرتشان به عنوان مَن یُظهِرهُ‌‌الله موعود بوده است. سپاسگزارم ش


برای شنیدن این برنامه در ساندکلاد اینجا را کلیک کنید.