لینک کوتاه شده این مطلب:
https://persianbahaimedia.org/?p=39689

پیک یزدان – ۱۹ – حضرت محمد ۵

141

موضوع: شرح حیات و تعالیم حضرت محمّد ۵

سخنران: دکتر نصرت‌الله محمّد حسینی

شما میتوانید متن کامل این برنامه را ازاینجا دانلود کنید
شما می توانید فایل صوتی را از اینجا دانلود کنید.

رادیو پیام دوست: شنوندگان عزیز رادیو پیام دوست، آقای دکتر نصرت‌الله محمّدحسینی استاد پیشین دانشگاه طهران و پژوهشگر بهائی، در مسیر شرح تاریخ و تعالیم دیانت بهائی که خود بخشی از بحث کلّی ایشان در بارۀ تاریخ و تعالیم آئین‌های آسمانی به ویژه وحدت اساس ادیان الهی است، امروز در ادامۀ گفتارهای هفته‌های گذشته، تاریخ حیات و تعالیم حضرت محمّد ابن عبدالله را پی‌ می‌گیرند.

دکتر محمّد حسینی: سپاسگزارم، شنوندگان عزیز رادیو پیام دوست، پس از درود فراوان، هفتۀ پیش بدانجا رسیدیم که حضرت رسول اکرم برای رهائی از ستم مکیّان به یثرب یعنی مدینه مهاجرت فرمودند. چنانکه چند بار معروض گردید مردم مکّه سال‌‌ها بر آن حضرت و اصحاب وفادارشان ستم‌های فراوان روا داشتند. ایشان را سنگباران نمودند. سیلی به صورتشان زدند. خاکستر و خاشاک بر سرشان ریختند. بارها قصد قتلشان نمودند و آن حضرت استقامت ورزیدند و اصحاب را به بردباری دعوت فرمودند و به آنان توصیه نمودند که آئین جدید را با حکمت و موعظه به غیر مؤمنین ابلاغ نمایند.
پس از مهاجرت رسول‌الله به مدینه، مسلمین آنجا به نصرت آ ن حضرت قیام نمودند و لذا انصار یعنی کمک کنندگان خوانده شدند. مسلمین مکّه نیز که به مدینه مهاجرت نموده بودند با انصار عقد اخوّت یعنی برادری بستند. اگر چه مسلمین در مدینه به تدریج صاحب اقتدار شدند ولیکن در مکّه همچنین تحت شکنجه و عذاب و زنجیر و زندان بودند. رسول اکرم به تدریج با قبائل ساکن مدینه و اطراف آن به معاشرت پرداختند و قراردادهائی میان مسلمین و آنان منعقد گشت. ازجمله با برخی از قبائل یهود که در اطراف مدینه سکونت داشتند قراردادهائی بسته شد که در پیش آمدها و مواقع ضروری از یکدیگر حمایت کنند. روابط میان مسلمین و یهودیان درآغاز بر اساس تفاهم بود. زیرا که یهود ملاحظه می‌نمودند که آئین اسلام برپایۀ یکتاپرستی استوار است و شباهت به شریعت حضرت موسی دارد. امّا به تدریج که احکام آئین جدید صادر گردید دریافتند که با شرع یهود در فروع تفاوت‌هائی نیز دارد. لذا به اعتراض برخاستند و اظهار نمودند که حضرت موسی آخرین رسول الهی است و پس از آن حضرت دیگر احدی در مقام رسالت ظاهر نخواهد شد. به اعتباری اظهار نمودند که دست خدا بسته است و دیگر رسولی بدین جهان نخواهد فرستاد. در قرآن شریف در سورۀ مائده رسول اکرم می فرماید، این طور نیست و دو دست خداوند باز است و هرگونه بخواهد انفاق می‌نماید. که چون سخن از بسته شدن دست خداوند برای ارسال رسولان الهی است، انفاق نیز معنای ارسال رسولان دارد و به فرمودۀ قرآن شریف خداوند رحمن هر زمان که اراده نماید به ارسال رسولان مبادرت خواهد فرمود. قرآن شریف به نکته‌ای لطیفه اشاره فرموده و آن این است که خداوند هر روز در شأن مخصوصی است. در سورۀ رحمن می‌فرماید: «کلّ یومٍ هوَ فی شأن». لذا بر پایۀ مقتضیات زمان و به ارادۀ الهی رسول اکرم احکام جدیدی صادر فرمودند. مشایخ یهود به مخالفت آن حضرت قیام کردند و یهودیان را علیه آن حضرت تحریک نمودند. این بود که میان یهودیان و مسلمین ستیز و مجادله پیش آمد. یهودیان می‌گفتند اگر اسلام جز آئین یهود است چرا قبلۀ مسلمین همان بیت‌المقدّس است. هفده ماه پس از اقامت رسول اکرم در مدینه روزی آن حضرت به امرالهی در میان دو نماز روی از بیت‌المقدّس برتافته به خانۀ کعبه در مکّه توجّه نمودند. تغییرقبله سبب امتحان برخی از مؤمینن ضعیف‌الایمان گردید و تنی چند از اسلام روی گردانیدند. در آیات قرآن شریف این حکایات آمده است و خداوند می‌فرماید که با تغییر قبله مؤمنین را امتحان فرموده است.
در آن ایّام گروهی از مسیحیان نجران به مدینه آمدند تا در خصوص رسول اکرم و شریعت آن حضرت جستجو نمایند. پاسخ رسول‌الله بدانان در سورۀ آل‌عمران از قرآن شریف آمده است: «قل آمنّا بالله و ما انزل الینا و ما انزل الی ابراهیمَ و اسمعیلَ و اسحقَ و یعقوبَ و الاسباطِ و ما اوتی موسی وعیسی و ما اوتی النبیّیون من ربهم لانفرّقُ بَین احد منهم و نحن له مسلمون و من یبتغ غیرالاسلام دیناً فلن یقبل منه و هوفی‌الآخره من‌الخاسرین». مفاد آیۀ قرآن شریف این است که ما به خداوند و آنچه که به ما و ابراهیم، به اسمعیل، اسحق، یعقوب، اسباط یعقوب (فرزندان یعقوب)، موسی، عیسی و انبیاء دیگر نازل شده است ایمان داریم و میان آنان فرق نمی‌گذاریم و به آنان اسلام آورده‌ایم و هرکس جز این اسلام آئینی بپذیرد از او هرگز قبول نمی‌شود و در آخرت از زیانکاران است. به طوری که ملاحظه می‌فرمائید به فرمودۀ قرآن شریف اساس همۀ آئین‌های آسمانی یکی است و فرقی میان پیامبران الهی موجود نیست. به‌ عبارت دیگر وحدت اساس ادیان الهی دراین آیۀ شریفه به تصریح بیان شده است. همین امر سبب گشت که ابوحارثه از مسیحیان نجران مقام رسالت حضرت رسول اکرم را تصدیق نماید. ولیکن به علّت جاه و مقام ظاهری که میان مسیحیان داشت به جرگۀ مؤمنین نپیوست.

رادیو پیام دوست: آقای دکتر محمّد حسینی، شما تاریخ حیات رسول اکرم را در عین اختصار بسیار ساده و روشن و مستدّل بیان می‌کنید می‌خواستم خواهش کنم که اگر میسّر هست اشاره‌ای به منابع تحقیق خودتان در این باب بفرمائید. البتّه نمی‌دانم آمادگی دراین خصوص دارید یا موکول به برنامه‌های دیگر بکنیم؟

دکتر محمّد حسینی: خیر در این جلسه مناسب است و چون چندی پیش اشاره شده بود. بنده چند خطّ یادداشت همراه آوردم که در صورت نیاز از آنها استفاده کنم. منابع مطالعۀ بنده در اسلام‌شناسی طی ده‌ها سال بی‌اغراق صدها کتاب و مقالۀ چاپی و خطّی بوده است. بنده از حدود چهارده سالگی که در کلاس هشتم دبیرستان علاّمه در طهران تحصیل می‌کردم و در کلاس هشتم درس اخلاق نیز روزهای جمعه شرکت می نمودم به عنوان یک نوجوان بهائی که موظف به تحقیق است بسیار جدّی به مطالعۀ ادیان آسمانی و مکاتب اجتماعی پرداختم. در جریان تحقیق و مطالعه از جمله از دو دانشمند بر جسته، یکی جناب آقا اسدالله فاضل مازندرانی که پیش از ایمان به امر مقدّس بهائی مدّتی در طهران استاد مدرسۀ عالی سپهسالار بودند و نیز جناب آقا سیّد عباس خراسانی، فاضل علوی، که پیش از ایمان مدّرس مدرسۀ نواب مشهد خراسان و استاد شادروان بدیع‌الزّمان فروزانفر بودند استفادۀ سرشار بردم. البتّه حدود ده سال نیز در دانشگاه به تحصیل حقوق که البتّه مبتنی بر حقوق اسلام بوده است اشتغال داشته‌ام. باری منابع اصلی مطالعۀ بنده قرآن شریف و آثار مقدّسۀ بهائی است. آثار حضرت باب مبشّر حضرت بهاءالله، آثار حضرت بهاءالله مؤسّس دیانت بهائی، آثار حضرت عبدالبهاء مبیّن کلمات حضرت بهاءالله و آثار حضرت شوقی ربّانی ولیّ امرالله. از تفاسیر قرآن شریف هم بسیار استفاده کرده‌ام به خصوص تفسیر صافی جناب ملا محسن فیض کاشانی که بر بیانات ائمّۀ اطهار مبتنی است. درزمینۀ تاریخ عصر جاهلیّت، تاریخ حیات رسول اکرم، قرآن شریف و شریعت اسلام از کتب اربعۀ شیعی و صحاح ستّۀ سنّی گرفته تا الاتقان سیوطی،آثار ابن هشام، تاریخ طبری (تاریخ الرّسل والملوک)، تاریخ ابوالفدا (المختصر فی تاریخ البشر) کامل التواریخ یا تاریخ ابن اثیر، ملل و نحل شهرستانی، قصص‌الانبیاء ابواسحق نیشابوری، حیاه‌القلوب مجلسی، ناسخ‌التّواریخ، روضه‌الصّفا، لغت‌نامۀ دهخدا، خاندان نوبختی تألیف دکتر عباس اقبال آشتیانی، حیات محمّد تألیف دکتر محمّدحسین «هیکل» که به فارسی نیز تحت عنوان زندگانی محمّد ترجمه شده، تمدّن اسلام و عرب تألیف گوستاولوبُن فرانسوی که به فارسی نیز ترجمه شده، آثار کارل لایل انگلیسی که به فارسی ترجمه شده، تاریخ تمدّن ویل دورانت که به فارسی ترجمه شده همه مورد استفادۀ بنده بودند:

رادیو پیام دوست: خیلی ممنونم که تمام این منابع را ذکر فرمودید فکر می‌کنم برای شنوندگان عزیزمان خیلی جالب باشد که بدانند چه مؤاخذی مورد استفادۀ شما بوده است.

دکتر محمّدحسینی: بنده یک صد از منابع را هم خدمت شما عرض نکردم، برخی از منابع مهّم را بنده به عرض رساندم اگر از بنده کسی بپرسد بهترین اثر در زبان فارسی راجع به حیات رسول اکرم چه اثری است، بنده نخست کتاب رهبران و رهروان بزرگ تألیف جناب فاضل مازندرانی را معرّفی می‌کنم و توصیه می‌کنم و دوّم تاریخ دیانت اسلام به قلم جناب محمّد علی فیضی. کتاب جناب فیضی درسال ۱۳۴۱ شمسی یعنی حدود چهل سال پیش در طهران با اجازۀ ادارۀ مطبوعات انتشار یافته است. بنده از دائرهالمعارف‌های عربی نیز استفاده کرده‌ام. امّا به انگلیسی علاوه بر کتب دائرهالمعارف خصوصاًENCYCLOPEDIA OF ISLAM کتاب معروف سیّد امیرعلی (خیلی کتاب معروفی است) تحت عنوان THE SPIRIT OF ISLAM طبع دانشگاه لندن، دوکتاب فیلیپ حتّی (HITTI) تحت عنوان THE ARABS طبع نیویورک، ISLAM:A WAY OF LIFE طبع دانشگاه آکسفورد انگلستان کتاب کِنِت مورگان(KENNETH-MORGAN) تحت عنوان ISLAM طبع نیویورک و ده‌ها اثر دیگر از جمله جورنال‌های مطالعات ادیان (مورد استفادۀ بنده بوده‌اند). اگر از بنده کسی بپرسید، بهترین اثر انگلیسی در باب حیات و تعالیم حضرت رسول اکرم چه کتابی است؟ بنده کتابِ حسن بالیوزی افنان را توصیه می‌کنم، تحت عنوان MUHAMMAD AND THE COURSE OF ISLAM که در آکسفورد انگلستان به طبع رسیده است. البتّه همانطور که عرض کردم برای تهیۀ هر قلم (Item) از اطلاعات، شخص محققّ باید به منابع متعدّده رجوع بکند که فرصت ذکر همۀ منابع در این وقت کوتاه نیست و بنده شاید حدود یک در صد از منابع را خدمتتان عرض کردم. متشکرم ش


برای شنیدن این برنامه در ساندکلاد اینجا را کلیک کنید.